Tavuklar, Hindiler, Tavus Kuşları

Gerçek sülünlerin yurdu Avrupa’ da Fransa’dan baÅŸlayarak Asya’da Japonya’ya ve Formoza’ya kadar uzanır. Bu türün kanatları yuvarlak, kuyruÄŸu kanatlarından daha uzun,bazen beÅŸ kat uzundur. ErkeÄŸinin kuyruÄŸu ya uzun ve sivri, ya da kümes horozlanmmnki gibi kavislidir. Başının üzerinde çok kere bir tepe, gerdanında ise sarkık etleri bulunur. Parlak ve çıplak deriden ibiÄŸi olanları da vardır. Sülünün diÅŸisi tahmin edileceÄŸi üzere daha donuk renklidir. Bu kahvemsi renkli kuÅŸ kuluçkada otururken, ya da bir düzüne kadar havla örtülü civcivlerini tarlalarda gezdirirken göze çarpmaz.
Sülünlerin çoğunun birden fazla eşi vardır, erkekler üstelik rakiplerine saldırmak için uzun ve keskin mahmuzlarla silâhlıdırlar. Erkek sülünler türlü pozlar takınarak güzel tüylerini dişilere beğendirirler. Hem rakiplerini ürkütmek, hem de dişilere tesir etmek için aynı zamanda horoz gibi öter ve kanatlarını devamlı çırparlar.
Sülünler çok gözde av kuşlarıdır. İnsanoğlu derecesinde tehlikeli bir düşmanları da tilkidir. Sansar ve kediler de düşmanları arasındadır. Yuvadaki yumurtalar ise çok kere kirpilerle fareler tarafından yenilmektedir. Fakat erkek sülünler çok eşli olduklarından, bu kadar düşmana rağmen sülün nüfusunda fazla bir azalma olmaz. Yetişkin sülün üstelik avcıya kolay yem olmaz. Kuvvetli bacaklarının sayesinde göz açıp kapayana kadar dikenli çalıların arasına dalıp gizlenmekte üstüne yoktur. Havalandığı vakit ise, hızlı kanat çırpmalarının anî uğultusu ve telâşlı çığlıkları avcıyı çok kere sinirlendirerek iyi nigan almasına engel olur. Sülünler yerli kuşlardandır.
«Adi sülün» (Phasianus colchicus),
o kadar rengârenktir ki, renkleri kolay kolay tarife gelmez. Başı ile boynunun üst tarafının tüyleri mavi parıltılı bir yeÅŸil, alt boyun, göğüs, karın ve yanlarının tüyleri mor parıltılı bir kızıl kestane, kuyruÄŸu zey-tunî gri üzerinde siyah çizgili ve kestane rengi kenarlıdır. UzunluÄŸu 80 santim kadardır. DiÅŸisinin renkleri daha gösteriÅŸsizdir. Avrupa ile Asya’da yaÅŸar. Bütün gerçek sülünler gibi Amerika’ların yerlisi deÄŸildir.
Gene gerçek sülünlerden «halkalı boyunlu sülün», sonradan Amerika’ da tutunmuÅŸtur. ErkeÄŸinin tüylerinde altın, kırmızı, mor ve sarı tonları dikkati çeker. Gözlerinin etrafında ayrıca çıplak deriden meydana gelmiÅŸ kırmızı bir bölge vardır. Çizgili kuyruk tüyleri ÅŸapkacılıkta çok kullanılır.
Adi sülün’ün yakın akrabası «Ree-ve sülünü» (Syrmaticus reevesi), daha da göz alıcıdır. Kuzey Çin’in bu sülününün erkeÄŸi kuyruÄŸunun büyüklüğü sebebiyle çok kere 240 sarv-timden uzundur. Bu sülünün tüylerinin birçoÄŸu siyahla karışık nefis bir sarıdır.
«Altın sülün» (Chrysolophus pic-tus), bu göz alıcı grubun en göz kamaştırıcı üyelerinden biridir. Renklerinin arasında altın sarısı, al, yeşilimsi sarı ve siyah yer alır. Ne çare ki bu güzel sülünün yabani halde bulunduğu Çin eyaletlerinde soyu tükenmek üzeredir. Buna karşılık hayvanat bahçelerinde çok rastlanan bir türdür.
Altın sülün’ün bir yakın akrabası da «pırlanta sülün» veya öbür adıy la «Lady Amherst sülünü» dür (Chrysolophus amherstiae). Fakat iki sülün görünüş itibariyle farklıdırlar. Ortak bir özellikleri, boyunlarında süslü tüylerden meydana gelmiÅŸ yakadır. Fakat bu yaka pırlanta sülünde gümüş rengindedir. Bu sülünün tüylerinde beyaz, yeÅŸil ve saten gibi parlak siyah renk, en titiz gözün dahi hayranlığını uyandıracak ÅŸekilde birbirine karışmıştır. Altm sülün gibi bu da Çin’de yaÅŸar ve daÄŸlık bölgelere raÄŸbet eder. Fakat bulunduÄŸu kuÅŸağın 2 000-3 000 metre yükseklerde olmasına karşılık, altın sülün daha alçak bölgelerin kuÅŸudur.

SÃœLÃœN AÄ°LESÄ°, türlerinin çeÅŸitliliÄŸiyle dikkate deÄŸer. Güzellik derseniz, göz kamaÅŸtırıcı güzellikteki tavus kuÅŸu da, güzellikle ilgisi olmayan minik bıldırcınlar, da bu ailedendir. «Phasianidae» denilen sülün ailesi en uygun geliÅŸme sahasını DoÄŸuda ve özellikle Hindistan’da bulmuÅŸtur. Gerçek sülünlerin hiç biri Amerika’ların yerlisi deÄŸilse de, bıldırcınların Batı Yarımküresi’nde birçok temsilcileri vardır.
Sülün ailesi üyelerinin uzunca bir vücudu, orta uzunlukta ve yanlardan basılmış kubbeli bir gagası, tüylerin altında gizli burun delikleri, orta uzunlukta ve yuvarlak kanatları vardır. Parmakları çıplaktır. Türlerinin çoğunun boynunda ve başında çıplak bölgeler göze çarpar.
Sülünlerin erkekleri daha ihtiÅŸamlı ve süslü oluÅŸlarıyla diÅŸilerden ayrılırlar. Ãœstelik çok eÅŸlidirler de. DiÅŸiler yere kâh tek renkli, kâh karışık renkli çok sayıda yumurta yumurtlarlar. Sülüngillerin 250 çeÅŸidinin 80 kadarı Yeni Dünya’da yaÅŸar. Fakat sülünlerin asıl çıktıkları ülke Orta Asya’dır.