Tavuklar, Hindiler, Tavus Kuşları

Tavuk da Bütün kuşlar gibi yumurta ile çoğalır. Karnındaki yumurtalıkta olan «yumurta sarısı» yumurtalık kanalına düşer. Bu kanalın üstünde salgılanan «yumurta akına» bulanarak aşağı iner, bu arada üstü kireçlenir. Yumuşak olan kabuk hava ile karşılaşınca sertleşir. Tavuk bu duruma gelen yumurtayı »yumurtlamak» suretiyle dışarı çıkarır.
İyi bir tavuk yılda 250-300 yumurta verir. Tavuklar tüy değiştirirken aralık, ocak aylarında yumurtlamazlar. Kuluçka süresi 21 gündür.
Tavuklar genellikle şubat sonunda kuluçkaya yatarlar. Kuluçka yattığı zaman, tavuğun karın zanlıdaki damarlarında kan dolaşımı fazla olur. Böylece, tavuğun üzerine yattığı yumurta 39 - 40 derece ısı altında kalır.
Civcivler hemen hemen yumurtadan çıktıkları andan itibaren her şeyi yerler. İlk günlerde pişmiş yumurta, haşlanmış sebze verilirse çabuk gelişirler.
Bugün tabiî kuluçka yanında bir de makinelerle yapılan civciv yetiştirme usulü vardır ki, bir hayli revaç görmektedir.

Tavuk ön parmaklarıyle yumuşak toprakları eşeleyerek bulduğu böcek, kurtçuk, tırtıl, kök, filiz, tane gibi şeyleri yer. Genel olarak obur bir hayvandır.
Tavuk yuva yapmaz. Ya dallar üstüne tüner, ya da yumuşak toprağa gövdesinin bir kısmım alacak kadar az derin bir çukur açarak yatar. Bu çukuru yumurtlamak, yumurtalarını saklamak ve kuluçkaya yatmak gibi işlerde de kullanır.
Tavuk suyu emerek içmez. Suyu alt gagasına doldurur, başını yukarı kaldırarak yudum yudum yutar. Tavuklara yem olarak arpa, mısır gibi taneler verilir. Ayrıca sofra artıkları, et, kemik kırıntıları, sebzeler, kökler de verilebilir.

TAVUĞUN erkeğine horoz, dişisine tavuk, yeni doğan yavrulara civciv, 1 yaşından küçük olanlarına ise piliç denir.
Bir tavuk ortalama 2-2.5 Kg., horoz ise 3 - 3.5 Kg. gelir. Besili tavukla,rla horozlar arasında 4 - 5 Kg. gelenleri vardır.
Tavuğun başı küçük ve yuvarlaktır. Önde, dudaklarla dişlerin yerini tutan gaga vardır. Boyun orta uzunluktadır. Başının üstünde kıkırdak dokusundan ve etten kırmızı bir ibik bulunur. Horozlarla bazı tavuklarda bu ibik büyük olur. Gaganın altında gene kıkırdaklı etten iki parçalı bir «sakal» ı vardır. Başın iki yanındaki yuvarlak gözleri perdeli üç göz kapağı tarafından örtülmüştür. Bu üçüneü göz kapağı, yana doğru kapanarak gözü fazla ışıktan korur. Tavuklar geceleri iyi görmezler. Tavuğun kulakları gözlerin yanında olup dış kulak delikleri biçimindedir. Kepçeleri yoktur.
Tavuğun gövdesi yanlardan basılmış, yumurta biçimindedir. Başı boynunun üzerinde tamamen arkaya dönebilir. Dişilerde kuyruk ufak, horozlarda büyüktür. Kuyruk telekle ri horozda yarım ay, ya da tırpan biçimindedir. Renkleri de göz alıcıdır. Tavukların iki küçük kanatlan ancak kısa uçuşlara elverişlidir. Tavuklar esasen bunları ancak korktukları veya kovalandıkları vakit kullanırlar.
Tavuğun ayaklarında üçü önde, biri arkada olmak üzere dört parmak vardır. Arka parmak öndelerden daha yüksektedir. Parmaklar toprağa İyice değerler. Tavuk bir yere tüneyince, bacaklarındaki kaslar kasılarak parmakları içeriye doğ ru kıvırır, böylece tavuklar tüneklerinde uykuda bile düşmezler. Bacakların tüysüz kısımları pul pul tırnaksı bir örtüyle kaplıdır. Horozda «mahmuz» denilen çıkıntı vardır.
Tavukların vücudunu örten derinin üstü tüylerle ve teleklerle kaplıdır. Kuyrukla kanatlar da tüylerle teleklerden yapılmıştır.
Telek, kalem şeklinde tırnaksı bir maddedir. Bunun deriye giren kısmının içi boş, dışta kalanı ise doludur. Tüyler bu teleğe yapışıktır. Telek bir damarla vücude bağlıdır, o yoldan beslenir.
Tavuğun midesi bütün kuşlarınki gibi kursak, ön mide ve katı denilen üç bölümden meydana gelir. yem kursakla ön midede yumuşar, katıda ise sindirilir. Tavuk da bütün kuşlar gibi sıcakkanlıdır. Vücut ısısı 40 derece kadardır.

ETÄ°NDEN ,YUMURTASINDAN VE TÃœYLERÄ°NDEN FAYDALANDIÄžIMIZ

İNSANOĞLU tarafından evcilleştirilen kuşların ilki olan evcil tavuk, bütün dünyadaki en önemli endüstrilerden birinin temelidir. İnsanlar tarafından beslenen en önemli hayvanlar arasında sığırlardan hemen sonra gelir. Para değeri bir yana, tavuğun eti ile yumurtaları en esaslı yiyeceklerimizden ikisidir.
Eski Çin kayıtlarına bakılırsa, tavuk bu memlekete yaklaşık olarak Milâttan Önce 1400′de batıdan; yani Hindistan’dan getirilmiÅŸtir. Eski Mısır’lılar bu ülkelerden de Avrupay’a yaymıştır. Tahiti’yle Pasifik’in uzak adalarının Polinezya’lılarm yiyecekleri arasında kümes hayvanları eskiden beri önemli bir yer tutmaktadır. Bununla beraber Ä°spanyollar tarafından getirilene kadar Yeni Dünyada evcil tavuk yoktu. (Beri yandan, bir Amerika kuÅŸu olan hindi de, Ä°spanyollar onu yeni kolonilerinden anavatanlarına götürene kadar Avrupa’da tanınmıyordu.)
Birçok Tavuk ÇeÅŸitleri. Bugün düzünelerle tavuk çeÅŸidi tanımaktayız. Bunlar irilik, görünüş ve faydaları yönlerinden farklı olmamalarına raÄŸmen, hep bir tek türün: Hindistan’ m «Bankiva» veya öbür adıyla «kızıl çengel tavuÄŸu» nun (Gallus galus) soyundan gelmektedir. Ä°nsanlar,
tavukların, eti, tüyleri, yumurtaları, kuvveti, saldırganlığı gibi özelliklerini göz önünde tutarak türlü çeşitleri çiftleştirmişler ve yeni yeni çeşitler üretmişlerdir.
Bir tek türden geldiği bilmen çeşitli cinsler arasındaki tezat dikkate değer. 6 kiloluk muazzam «Brahma.» larla yaklaşık olarak 600 -650 gramlık nazik «ispeng» leri, kuyruğu 360-370 santim uzunluğunda olabilen «Yokohama» larla minik yastık kuyruklu «Koçin» leri, göz kamaştırıcı tüylü «Hamburg» larla, yeknesak renkli «Orpington» lan göz önüne getirin.
Ticareti en çok yapılanlardan «beyaz leghorn» âdeta bir yumurtlama, makinesidir. İyi bakım gören beyaz leghorn tavukları hemen bütün yıl boyunca günde bir yumurta yumurtlarlar. Buna karşılık, kuluçka içgüdülerini kaybeden bu tavukların yumurtalarından yeni nesillerin üretilmesi, kuluçka makinelerinin sayesinde kabil olmaktadır.
Süs tavuklarının da sayısız çeÅŸitleri vardır. Bunların en güzelleri arasında cüceler, yani Bantam’lar yer alır. Bu çeÅŸit Cava adasının Bantam bölgesi yerlileri tarafından geliÅŸtirilmiÅŸtir.
Bütün bu çeşitleri inceleyince renk bakımından çok büyük farklar göze çarpar. Bir başka ayrılık da tavuğun bacaklarında ve vücudunun başka kısımlarında süslü tüy kümelerinin varlığı veya yokluğudur. Tüyler pul pul gibi, dantela gibi, düzensiz ondüleli çizgilerle işaretli, yol yol, düz renk veya çizgili olabilirler. Renk farkları bir yun», tüyler ipek gibi, pamuk gibi veya kıvırcık olabilir. Tarak ve ibik gibi süsler de tavuğun çeşidine göre birbirinden çok farklı görünüşlerdedir. Meselâ, çivimsi birer diken şeklinde olanları bulunduğu gibi, gayet çetrefil yaprağımsı veya sakalimsı birer çıkıntı görünüşünde olanları da vardır.

Horoz Dövüşleri.

«Bantam» tavukları hayvanat bahçeleriyle av hayvanı çiftliklerinde sülün yumurtalarının üzerinde kuluçkaya oturmakta ve yavru sülünleri büyütmekte kullanılır. Bantam tavuklarının sakin ve güvenilir tabiatları bu vazifeye çok elverişlidir. Kuvvetleri ve hırçınlıkları için seçilmiş bir cins olan dövüşçü horozlar ölesiye dövüşmek üzere yetiştirilmektedirler. Gerçekten ölesiye dövüşmektedirler de, zira kanlı düelloları esnasında birbirlerine sert kanat darbeleri indirmekte, bacaklarmdaki mahmuzlarla birbirlerinde çirkin yaralar açmakta ve gagalarıyla en hassas noktalara saldırmaktadırlar.
Seyircilerine de büyük heyecan duyuran bu «spor», konulan yasaÄŸa raÄŸmen BirleÅŸik Amerika’yla Ä°ngiltere ve yatan ÅŸark ve bilhassa Türkiye’de hâlâ ortadan kalkmamıştır. Buna karşılık Filipinerle Lâtin Amerika’nın bazı kısımlarında horoz dövüşlerinde bahse girmek, baÅŸka yerlerdeki at yarışlarında oynamak kadar yaygın bir kumar ve eÄŸlencedir.